Υπάρχουν σημεία στην Αθήνα που νομίζεις πως τα ξέρεις απ’ έξω. Το Πολυτεχνείο είναι ένα από αυτά. Έχουμε γράψει για την ιστορία του, για το βάρος του ονόματός του, για τη σημασία του. Χθες, όμως, αποφασίσαμε να αφήσουμε την ιστορία για λίγο στην άκρη και να περπατήσουμε το γύρο του τετραγώνου με μια διαφορετική, σχεδόν περιπατητική διάθεση. Εστιάσαμε το βλέμμα μας στη Στουρνάρη.

Εκεί που οι τοίχοι του ιστορικού ιδρύματος γίνονται καμβάς για τη φωνή της πόλης — άλλοτε με συνθήματα και αφίσες που δηλώνουν παρόν στα παγκόσμια γεγονότα, και άλλοτε με τα σημάδια του χρόνου πάνω στο μάρμαρο και το χρώμα. Περπατώντας, η ματιά εναλλάσσεται. Η επιβλητική αρχιτεκτονική και οι κλασικές γραμμές του Πολυτεχνείου, που στέκουν αγέρωχες παρά τη φθορά και τα γκράφιτι.

Η κίνηση της πόλης: Τα κίτρινα ταξί, οι μηχανές που ελίσσονται στο μποτιλιάρισμα της Πατησίων, οι πολυκατοικίες με τα αμέτρητα μπαλκόνια που κοιτάζουν αφ’ υψηλού τη βοή του δρόμου. Η καθημερινή ανάπαυλα.Μια στάση για καφέ στο “White Turtle”, εκεί που οι φοιτητές, οι περαστικοί και οι μόνιμοι κάτοικοι γίνονται ένα, σε μια γωνιά που μοιάζει να βγάζει τη γλώσσα στη βιασύνη της πόλης.

Γιατί συχνά η ομορφιά κρύβεται στη λεπτομέρεια που προσπεράσαμε χίλιες φορές. Στο φως που πέφτει πάνω στην πινακίδα της οδού Πατησίων, στη γεωμετρία μιας μπλε πολυκατοικίας που ξεχωρίζει στον ορίζοντα, στο ζωντανό μωσαϊκό των ανθρώπων που διασταυρώνονται στα στενά των Εξαρχείων. Δεν κάναμε ανασκαφή στο παρελθόν. Κάναμε μια βουτιά στο τώρα.

Σε μια Αθήνα που τρέχει με εξαντλητικούς ρυθμούς, ο Λόφος του Κολωνού παραμένει ένας από τους λίγους προορισμούς που προσφέρουν την πολυτέλεια της ηρεμίας. Ένας περίπατος ανάμεσα στα δέντρα και τα πέτρινα μονοπάτια του είναι το ιδανικό “αντίδοτο” για την καθημερινότητά μας. Όμως, η εικόνα που αντικρίζει ο επισκέπτης σήμερα, απέχει πολύ από το ειδυλλιακό τοπίο που θα έπρεπε να είναι. Εκεί που περιμένεις να καθίσεις σε ένα πέτρινο παγκάκι για να ξεκουραστείς και να απολαύσεις τη φύση, έρχεσαι αντιμέτωπος με μια άλλη πραγματικότητα.

Τα παγκάκια, οι τοίχοι και οι διαδρομές έχουν μετατραπεί σε καμβά για συνθήματα και άναρχα γκράφιτι. Είναι άραγε αυτή μια αυθεντική «έκφραση γνώμης»; Ή μήπως είναι απλώς μια πράξη που υποβαθμίζει τον δημόσιο χώρο και προσβάλλει την αισθητική όλων μας; Το ερώτημα που προκύπτει αυθόρμητα από κάθε πολίτη είναι ένα: Υπάρχει κάποια αρμόδια αρχή που να ενδιαφέρεται; Δεν αρκεί μόνο η ύπαρξη του πράσινου.

Χρειάζεται συντήρηση, φροντίδα και άμεση αποκατάσταση των ζημιών. Το να σβηστούν αυτές οι ασχήμιες και να καθαριστούν οι πέτρινες κατασκευές είναι το ελάχιστο που οφείλει ο δήμος και οι αρμόδιοι φορείς σε έναν χώρο με τόσο βαριά ιστορία. Ο Λόφος του Κολωνού μας ανήκει. Είναι χρέος μας να τον σεβόμαστε, αλλά είναι και χρέος της πολιτείας να τον προστατεύει από την υποβάθμιση.

Στην κορυφή του κατάφυτου λόφου του Κολωνού, εκεί που ο Σοφοκλής τοποθέτησε το τέλος του Οιδίποδα και την ιερή κατοικία των Ευμενίδων, υψώνονται σήμερα μερικά από τα πιο ατμοσφαιρικά μνημεία της Αθήνας. Αν ανηφορίσετε πίσω από το θερινό δημοτικό θέατρο, απέναντι από το σημείο που κάποτε έσφυζε από ζωή το θρυλικό καφέ του Καπράλου, θα βρεθείτε μπροστά σε μια περιφραγμένη γωνιά γεμάτη μνήμη και μάρμαρο.

Τα μνημεία που βλέπουμε σήμερα είναι αφιερωμένα σε δύο κορυφαίους μελετητές του ελληνικού πολιτισμού, οι οποίοι ζήτησαν να ταφούν ή να τιμηθούν σε αυτόν τον ιερό λόφο, λόγω της αγάπης τους για την αρχαιότητα: Charles Lenormant (Σαρλ Λενορμάν): Ο Γάλλος αρχαιολόγος και φιλέλληνας πέθανε στην Αθήνα το 1859. Η επιθυμία του ήταν να αναπαυθεί στον Κολωνό. Η μαρμάρινη επιτύμβια στήλη (σε σχήμα αρχαίου λουτροφόρου αγγείου) που βλέπουμε, φιλοτεχνήθηκε προς τιμήν του. Μάλιστα, η καρδιά του τάφηκε στην κορυφή του λόφου, μέσα σε μια μαρμάρινη λήκυθο.

Karl Ottfried Müller (Καρλ Ότφριντ Μίλερ): Δίπλα βρίσκεται η στήλη του μεγάλου Γερμανού αρχαιολόγου, ο οποίος πέθανε επίσης στην Αθήνα το 1840. Ο Μίλερ ήταν από τους πρώτους που ταύτισαν τον λόφο αυτό με τον αρχαίο δήμο του Ιππίου Κολωνού. Η μαρμάρινη πλάκα πάνω στον βράχο είναι μια πιο σύγχρονη προσθήκη-αφιέρωμα στον “οικοδεσπότη” του λόφου, τον Σοφοκλή. Αναγράφει το όνομά του, την ιδιότητά του ως “Κολωνιάτης” και παραθέτει τους τίτλους των κορυφαίων έργων του, όπως ο Οιδίπους Τύραννος και ο Οιδίπους επί Κολωνώ.