Αρχείο κατηγορίας Κρήτη

Αυτό το μέρος το ξέρω καλά. Έχω περάσει μερικά καλοκαίρια εδώ, με ανθρώπους που μπορούσαμε να κάνουμε σχέδια πάνω στον πολιτισμό και να βάζουμε μικρούς στόχους που είμαστε σε θέση να τους υλοποιούμε… Το μέρος, όμως, έχει χαραχτεί για πάντα στην καρδιά μου. Είναι η αγριάδα του, οι ξεχωριστοί άνθρωποι, η ηρεμία του; Όλα αυτά και το καθένα χωριστά, είναι που κάνουν τον Πλακιά να ξεχωρίζει.

Μέρες καλοκαιρινές, του Ιουλίου και καθώς είμαστε κλεισμένοι σπίτια μας για την προστασία μας από τον καύσωνα, «έπεσε» μπροστά μου ένα δημοσίευμα στο διαδίκτυο από την ομάδα «Crete My Second Home». Δεν είχε την υπογραφή του φωτογράφου για να τον αναφέρω, όπως κάνω πάντα όταν οι φωτογραφίες δεν είναι δικές μου, αλλά εστίαζε σε μια σπάνια στιγμή, καθώς εντόπισε έναν γύπα στην παραλία του Πλακιά, εκεί προς τον Παλίγκρεμο.

Επέλεξα αυτές τις τρεις φωτογραφίες, αν και το δημοσίευμα είχε αρκετές, επειδή σ’ αυτά τα νερά του Λιβυκού Πελάγους έχω κολυμπήσει κι έχω γνωρίσει υπέροχους, ξεχωριστούς, ανθρώπους. Αφορμή ήταν ο γύπας. Στην πραγματικότητα υπάρχουν κάποιες αναμνήσεις που δε σβήνουν με τίποτα στο πέρασμα των χρόνων. Κι αν βρεθώ κάποια στιγμή στην Κρήτη, καλοκαίρι, με χαρά θα ξαναπήγαινα στον Πλακιά. Μ’ αρέσει!

Περνάνε καλά στο χωρίο ο Νίκος Μαράτσης με τη γυναίκα του και αδελφή μου, Μαλάμω. Παρά τις δυσκολίες της εποχής, λόγω καιρικών συνθηκών καύσωνα, συχνά κάνουν τις βόλτες τους σε διπλανά χωριά, όπως εδώ στο Αρκαλοχώρι, εννιά μόλος χιλιόμετρα από το Θραψανό. Μαζί τους φυσικά και η αδελφή μου, Στασούλα! Τους προσέχει σαν τα μάτια της.

Τα φώτα γύρω δείχνουν να είναι νύχτα. Και τι μ’ αυτό; Απολαμβάνουν τις στιγμές. Τουλάχιστον αυτό εισπράττουμε εμείς από τις φωτογραφίες. Και καλά κάνουν! Ήταν, τελικά, πολύ καλή η επιλογή να κατέβουν στο χωριό… Άλλαξε η διάθεση τους, συμμετέχουν σ’ αυτό που λέμε ζωή και καθημερινότητα. Το είχαν ανάγκη, όπως όλοι μας. Ας καθίσουν, όσο πιο πολύ μπορούν. Το καλό, μπορεί να γίνει καλύτερο.

Το Εκθεσιακό Κέντρο Αρκαλοχωρίου λειτούργησε το έτος 1999 για πρώτη φορά, όπου στο χώρο του διοργανώνεται κάθε δυο χρόνια η Παγκρήτια Γεωργική Έκθεση Αρκαλοχωρίου και κατά καιρούς διοργανώνονται και άλλες εκθέσεις, όπως Εμπορική Έκθεση, Έκθεση κατοικίας κ.α. Μάλιστα το έτος 2007, έγιναν ενέργειες για την επέκταση του με την προσθήκη νέου κτηρίου με την ίδια χρήση.

Το Υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε την εγγραφή είκοσι ενός νέων στοιχείων άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, καθώς και την επικαιροποίηση δύο εγγεγραμμένων, το 2013, στο Εθνικό Ευρετήριο.
Το ΥΠΠΟ μέσω της καθ’ ύλην αρμόδιας Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς εφαρμόζει, από το 2006, στην Ελλάδα την Σύμβαση για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (UNESCO, 2003). Τα Δελτία για τα 21 στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς υποβλήθηκαν το 2021. Έτυχαν συστηματικής επεξεργασίας από τη Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, την Εθνική Επιστημονική Επιτροπή για την Εφαρμογή στην Ελλάδα της Σύμβασης για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (UNESCO, 2003) και, φυσικά, τις ίδιες τις κοινότητες των φορέων.
Η Υπουργός Λίνα Μενδώνη, με την αποδοχή της εισήγησης της Επιτροπής για την εγγραφή των εικοσιενός νέων στοιχείων στο Εθνικό Ευρετήριο, δήλωσε: «Το Υπουργείο Πολιτισμού θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική την εγγραφή νέων στοιχείων Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς στο Εθνικό Ευρετήριο, που συμβάλλει στη διαφύλαξη της συλλογικής μας ταυτότητας. Στα στοιχεία καταγράφεται το αποτύπωμα των ανθρώπων στο πέρασμα του χρόνου, ως τεκμήριο εθνικής αυτογνωσίας και βάση, επί της οποίας οικοδομείται η συλλογική μας αυτοπεποίθηση. Από τα 21 νέα στοιχεία που εγγράφονται στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, ορισμένα είναι γνωστά και θαυμαστά: Η Γιαννιώτικη Αργυροτεχνία, οι Αποκριάτικοι Φανοί της Κοζάνης, ο πολιτισμός του Φιστικιού Αιγίνης, το Ξινόμαυρο της Νάουσας. Ορισμένα άλλα, όπως το Κουρμπάνι του Αγίου Αθανασίου, στο Καλαμπάκι Δράμας, ο Καδής στους Σπαθαραίους Σάμου, το Καγκελάρι στην Άρτα εκφράζουν μια κοινωνία που επινοεί συλλογικούς τρόπους έκφρασης, πάνω σε στέρεες παραδόσεις ή ως φόρο τιμής στο ελεύθερο πνεύμα του λαού μας. Η άυλη πολιτιστική κληρονομιά μας περιέχει τεκμήρια από το βαθύ πολιτιστικό ίχνος ενός πλούσιου και, ως ένα βαθμό, ανεξερεύνητου παρελθόντος. Αποτελεί βασικό στοιχείο του Πολιτισμού μας. Οφείλουμε να την τιμούμε, να τη σεβόμαστε. Η σύγχρονη κοινωνία μας έχει τις ρίζες της στην παράδοση, στην ιστορία, στις εμπειρίες των ανθρώπων που προηγήθηκαν ημών σε αυτόν τον τόπο. Μέλλον χωρίς παρελθόν δεν είναι ευοίωνο».
Στο πλαίσιο της εφαρμογής της Σύμβασης της UNESCO, η χώρα μας δημιούργησε και εμπλουτίζει συστηματικά το Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στο οποίο κοινότητες φορέων άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς έχουν τη δυνατότητα να αναδείξουν τα στοιχεία που οι ίδιες θεωρούν σημαντικά για την ταυτότητά τους. Η εγγραφή τους στο Εθνικό Ευρετήριο δεν αποτελεί παρά ένα μόνο βήμα για τη συνεργασία διοίκησης, επιστημονικής κοινότητας και, κυρίως, των ίδιων των κοινοτήτων ως φορέων, για την εκπόνηση και την εφαρμογή πολιτικών οι οποίες αποσκοπούν στη διαφύλαξη των παραδόσεων και τη μετάδοσή τους στις νεότερες γενιές.
Όπως διευκρινίζεται στην ανακοίνωση, η ετήσια διαδικασία εμπλουτισμού του Εθνικού Ευρετηρίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας ξεκινάει κάθε Ιανουάριο, με τη δημόσια πρόσκληση που απευθύνει η ΔΙΝΕΠΟΚ, σύμφωνα με ορισμένο χρονοδιάγραμμα. Η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή κατά τις συνεδριάσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 25 Νοεμβρίου 2022, 21 Δεκεμβρίου 2022, 13 Ιανουαρίου 2023, 3 Φεβρουαρίου 2023, 17 Φεβρουαρίου 2023 έκανε θετική εισήγηση για την εγγραφή είκοσι ενός στοιχείων άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, την οποία έκανε δεκτή η Υπουργός Πολιτισμού.
Τα στοιχεία που εγγράφονται στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας είναι τα εξής:

13. Η αγγειοπλαστική παράδοση του Θραψανού Ηρακλείου Κρήτης
    Η πλούσια και μακραίωνη παράδοση της αγγειοπλαστικής τέχνης στο χωριό Θραψανό Ηρακλείου το έχει αναδείξει ως το μεγαλύτερο κέντρο αγγειοπλαστικής στην Κρήτη, σταθμό για την ιστορία της νεότερης ελληνικής κεραμικής τέχνης. Σήμερα, στο χωριό εξακολουθούν να λειτουργούν εργαστήρια που κατασκευάζουν ακόμα μικρά και μεγάλα αποθηκευτικά αγγεία, γνωστά ως «θραψανιώτικα πιθάρια», τα οποία διακινούνται τόσο στην Ελλάδα, όσο και το εξωτερικό.
    Από το https://www.ekriti.gr/

Τα πράγματα είναι δύσκολα αυτή την ώρα με τις υψηλές θερμοκρασίες και τις πυρκαγιές που με τον πρώτο δυνατό αέρα φούντωσαν. Χρειαζόμαστε λίγη χαλάρωση… Τι καλύτερο από το να κάνουμε λίγη αιώρα… Μπορεί και να χαμογελάσουμε κι εμείς, όπως η Στασούλα στη δική της αιώρα στον κήπο της στο Γρέγο. Φέτος την έβαλε και πέρα από την ξεκούραση που τους δίνει, προφανώς είναι και μια αφορμή για πειράγματα και χαμόγελα.

Μέχρι και η Μαλάμω μας, δοκίμασε να το κάνει. Δεν ξέρω αν ολοκλήρωσε την προσπάθεια της ή αν έμεινε σ’ αυτό που δείχνει η φωτογραφία. Όπως κι αν έχει το πράγμα, είναι εμφανώς καλύτερα από όταν πήγε. Τυχερή που περνάει τέτοιες μέρες, με καύσωνα, στο χωριό. Ξέρω πως κι εκεί έχει υψηλές θερμοκρασίες, αλλά σίγουρα το βράδυ έχει μια δροσιά και νοιώθεις την ανάγκη να ρίξεις κάτι πάνω σου.

Μέχρι και ο Νίκος Μαράτσης, δοκίμασε την αιώρα. Έστω και καθιστός. Είπαμε, το σημείο είναι πως τέτοιες δύσκολες για όλους μας, οι άνθρωποι μας στο χωριό είναι χαλαροί, πράγμα που, οπωσδήποτε βοηθάει να ξεπερνούν τα όποια προβλήματα, Χαιρόμαστε να τους βλέπουμε σ’ αυτή τη φάση και ειλικρινά, πολύ θα θέλαμε να είμαστε κοντά τους, όσο είναι στην Κρήτη, στο Θραψανό.

Παρουσία της εκπροσώπου της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού Έλενας Μπαζίνη και πλήθους κόσμου, ξεκίνησαν την Πέμπτη 6 Ιουλίου 2023, οι εκδηλώσεις για το 2ο φεστιβάλ με τίτλο “ΧΩΜΑ- ΝΕΡΟ – ΦΩΤΙΑ ” που διοργανώνει ο Πολιτιστικός Σύλλογος Θραψανού, η Βρετανική Σχολή Αθηνών, το Κέντρο Μελέτης Νεότερης Κεραμικής, με συνδιοργάνωση της Περιφέρειας Κρήτης, την στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, των Αγγειοπλαστών του Θραψανού, υπό την αιγίδα του Δήμου Μινώα Πεδιάδας.

Στόχος του φεστιβάλ είναι να αναδείξει για μια ακόμη φορά την παράδοση της Αγγειπλαστικής για την οποία φημίζεται το Θραψανό. Μια τέχνη που από τα βάθη των αιώνων μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά, ταξιδεύοντας μάλιστα και εκτός κρητικών συνόρων. Στην περιοχή μέχρι και σήμερα υπάρχουν δεκάδες ενεργά εργαστήρια Αγγειοπλαστικής με μεγάλη παραγωγή η οποία δεν μένει μόνο στην Ελλάδα. Το 80% αυτής, ταξιδεύει στο εξωτερικό, κάνοντας έτσι γνωστή την τέχνη και το νησί μας σε όλο τον κόσμο εδώ και πολλά χρόνια.

Ωστόσο φέτος το φεστιβάλ συνοδεύεται και από δυο ευχάριστες ειδήσεις καθώς αναμένεται η Θραψανιώτικη Κεραμική να εγγραφεί στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, πράγμα που κάνει ακόμα πιο αναγνωρίσιμη και σημαντική την διατήρηση της τέχνης αυτής και φυσικά την περιοχή του Θραψανού. Ενώ όπως τονίστηκε επαναπατρίστηκαν στην περιοχή δυο παλιά πιθάρια! Το δημοσίευμα είναι από το www.politikakritis.gr

Την Πέμπτη 6 Ιουλίου, οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν με χαιρετισμούς των διοργανωτών και των τοπικών αρχών στην κεντρική πλατεία χωριού και συγκεκριμένα στο ανοικτό θεατράκι, παρουσία της εκπροσώπου της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του υπουργείου Πολιτισμού και Κοινωνικής Ανθρωπολόγου, Έλενας Μπαζίνη, η οποία σε δηλώσεις της στο Press Office Online είπε μεταξύ άλλων: «πρόκειται για μια γιορτή που αναδεικνύει μια μακραίωνη παράδοση του τόπου αυτού.

Τελικά, κάθε μέρα που περνάει αποδεικνύεται πως ήταν μια καλή επιλογή να πάρει η Μαλάμω τον άνδρα της τον Νίκο και να κατέβουν στο χωριό να περάσουν το καλοκαίρι τους. Ήταν δύσκολα των τελευταίο καιρό στην Αθήνα. Και ήδη, δεκαπέντε μέρες μετά, δείχνει να είναι πολύ καλύτερα: Η Μαλάμω μας, ξαναγίνεται αυτή που ξέραμε. Χαμογελάει κι έχει όρεξη για αστεία και για ζωή!

Και είναι προφανές ότι οι παιδικές μνήμες έρχονται πιο πολύ από καθετί κι ανοίγουν νέους δρόμους στο μυαλό και συνειδητοποιείς ότι κάθε καιρός έχει μεν τις δικές τους ανάγκες, αλλά σίγουρα, μερικά πράγματα βοηθούν και στηρίζουν για να είναι καλύτερα τα πράγματα. προσδοκούμε ότι στην πορεία όλα θα γίνουν ακόμα καλύτερα. Και θα γίνουν…

Για την ώρα χαιρόμαστε να τη βλέπουμε καλά και την ίδια και τον άνδρα της. Και κρατάμε μερικές από τις φωτογραφίες της στο χωριό που το αποδεικνύουν αυτό. Αχ και να ήταν αλλιώς τα πράγματα και να ήμασταν κι εμείς εκεί. Οι μέρες θα ήταν πολύ πιο όμορφες για όλους μας. Χώρια που η παρέα θα ήταν απίστευτα ωραία. Και για μας και για εκείνη. Είμαστε απολύτως βέβαιοι γι’ αυτό.

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Θραψανού, η Βρετανική Σχολή Αθηνών, το Κέντρο Μελέτης Νεώτερης Κεραμικής, με ΣΥΝΔΙΟΡΓΑΝΩΣΗ την ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΚΡΗΤΗΣ, την στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού των Αγγειοπλαστών του Θραψανού, διοργανώνει σειρά πολιτιστικών εκδηλώσεων εστιασμένων στην κρητική παραδοσιακή κεραμική και τον πολιτισμό της Κρήτης, υπό την αιγίδα του ΔΗΜΟΥ ΜΙΝΩΑ ΠΕΔΙΑΔΑΣ

Στις φετινές εκδηλώσεις θα τιμηθούν τα Κέντρα Αγγειοπλαστικής Κρήτης, ΤΟ ΚΕΝΤΡΙ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ , ΚΑΙ ΟΙ ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ ΡΕΘ. με περίπτερα και ειδικές Αναφορές για την Ιστορία της κεραμικής-Αγγειοπλαστικής της Κρήτης.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων, από σήμερα, έχει ως εξής:

ΚΥΡΙΑΚΗ 9-7-2023 (Κεντρική πλατεία χωριού & Θεατράκι)

12.00: Ξενάγιση στον αρχαιολογικό χώρο της Λύκτου απο τον Αρχαιολόγο Αντώνιο Κοτσώνα.

17.00 – 19.00 “ το κυνήγι του κρυμμένου πυθαριού”

Όλο το χωριό γίνεται η πίστα του παιχνιδιού μας ! Μικροί και μεγάλοι χωρίζονται σε ομάδες και μέσα από ένα διασκεδαστικό κυνήγι Θησαυρού ανακαλύπτουν την ιστορία του χωριού!! terratakia!!!

19.00 – 21.00 : Εργαστήρια Ρακού με τον Στυλιανό Κουκλάκη, κεραμίστας από Χανιά.

20.00 – 24.00: “Στη φωτιά του Καμινιού” Ψήνουμε όλα τα κεραμικά από το Μινωϊκό εργαστήριοτης Παρασκευής σε ξυλοκάμινο, ομοίωμα προϊστορικού κλιβάνου.

Νίκος Λιάρος αρχαιολόγος-Κεραμίστας

21.00 – 21.20: Ομιλία “ Τα αποθηκευτικά Αγγεία απο τον 16ο έως τον 19ο αιώνα. Νίκος Λιάρος(Υπουργείο Πολιτισμού) Θαλασσινή Μπράτσου (ΚΜΝΚ)

22.00 : Μουσική Βραδιά με τον Γώργο Μανωλάκη.

Η συμμετοχή στα εργαστήρια και στα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι ΔΩΡΕΑΝ.

Απαραίτητη η κράτηση θέσης στο: chomanerofotia@gmail.com και στο τηλεφωονο:6983178795.

Στο Φεστιβάλ συμμετέχουν με περίπτερα:

– Υπουργείο Πολιτισμού-Δ/νση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

– Πολιτιστικός Σύλλογος Θραψανού.

– Θραψανιώτες Αγγειοπλάστες .

– Αγροτικός Συν/σμός Θραψανού.

– Εκπαιδευτική Αναπτυξιακή “ΠΛΟΗΓΟΣ”

– Φετιβάλ Κρητικής Κουζίνας

– Πολιτιστικός Σύλλογος Ρουσοχωρίων

– Κρήτες κεραμίστες.

– Επιχειρήσεις με τοπικά αγροτικά Προϊόντα.

Κατά το 4ήμερο των εκδηλώσεων όλα τα εργαστήρια αγγειοπλαστικής του χωριού θα εχουν περίπτερο στο χώρο των εκδηλώσεων, ορισμένα θα είναι ανοικτά και επισκέψιμα με κεράσματα προς τους επισκέπτες όλες τις ημέρες

θα υπάρχουν κεράσματα παραδοσιακών φαγητών από το ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΚΟΥΖΙΝΑΣ

– Θα υπάρχει χάρτης – οδηγός του χωριού και των εργαστηρίων της αγγειοπλαστικής που θα δίνεται στους επισκέπτες με τις διαδρομές και τα σημεία των εκδηλώσεων και όλα τα εργαστήρια αγγειοπλαστικής.

-Θα υπάρχει παρκινγκ στο κέντρο του χωριού για τη στάθμευση των οχημάτων των επισκεπτών.